Ouderschap en carrière: hoe ondersteun je werkende ouders? 7 tips

30 nov ‘22
5 min
Redactie OpenUp
Gecontroleerd door psycholoog Jan Helder
support working parents

Hoe vaak werd jouw online meeting tijdens de lockdown niet onderbroken door een blije peuter die voorbij kwam rennen? Tijdens deze periode waren vele werkgevers mild voor werkende ouders: flexibele werktijden, extra vrij, betere communicatie (‘trek je het nog?’) en vul verder maar aan.

 

Toch heeft dat volgens Harvard Business Review geen blijvend effect gehad op de manier waarop werkgevers met werkende ouders omgaan. Terwijl dat wel nodig is. Psycholoog Jan Helder licht toe met welke uitdagingen werkende ouders te maken hebben en hoe je hen hierbij het beste kan ondersteunen.

 

De uitdagingen van werkende ouders  

 

Stap één in het ondersteunen van werkende ouders is begrijpen met welke uitdagingen zij te maken hebben. En daar kom je maar op één manier achter: door het hen te vragen.  

 

“In onze consults spreken we vaak met werkende ouders over de situatie thuis en op werk en de uitdagingen die ze hebben in hun dagelijks leven”, vertelt Jan. “De volgende vier onderwerpen komen vaak voorbij.” 

 

1. Werk-privé balans (of beter gezegd: disbalans)

 

Het schipperen tussen thuistaken en werktaken vergt veel van werkende ouders. Schoolroosters houden niet altijd rekening met de werktijden van ouders (en andersom). En een grieperig kind houdt natuurlijk al helemaal geen rekening met werktijden en deadlines. 

 

Dit betekent dat werkende ouders vaak minder flexibel zijn dan andere werknemers. Een extra shift draaien, een spoedgevalletje tussendoor of een strakke deadline is net wat lastiger. Ook overwerken ligt voor jonge ouders minder voor de hand.  

 

2. Stereotypering, veroordeling en schuldgevoelens

 

Ouders die werken krijgen vaak te maken met stereotypering en veroordeling. Wat je ook kiest, kritiek ligt vaak op de loer.

 

Kies je ervoor om niet minder te werken en steek je veel tijd en aandacht in je carrière, dan besteed je niet genoeg aandacht aan je kroost. 

 

Ga je parttime werken om meer aandacht aan de kinderen te besteden, draag je niet genoeg bij aan de maatschappij, ben je niet ambitieus genoeg of draag je bij aan de genderongelijkheid (door als moeder parttime te werken).

 

Die oordelen hebben met name werkende moeders ook tegenover henzelf. Ze kampen vaak met schuldgevoelens tegenover hun kinderen als ze hard werken. Vaders hebben hier over het algemeen minder last van. 

 

3. Vermoeidheid

 

Een baan hebben is vermoeiend. Een baan hebben én kinderen opvoeden is vermoeiender. 

 

Tijdens de eerste maanden of jaren krijgen veel ouders te maken met gebroken nachten, maar ook als de kinderen een fijn slaapritme hebben, kost het runnen van het huishouden en opvoeden van de kinderen de nodige energie. 

 

Als je veel ballen hoog wilt houden, is het eerste wat erbij inschiet vaak rust, ontspanning en tijd voor jezelf. Werkende ouders lopen daardoor grotere kans op oververmoeidheid.

 

4. Groeikansen

 

Het vooruitzicht van een carrièrestap kan minder aantrekkelijk zijn als je ouder wordt. Zo’n stap gaat immers vaak gepaard met verandering, nieuwe taken, leren en aanpassen. Dat kost tijd, aandacht en energie, wat voor werkende ouders even te veel kan zijn. Hoe ambitieus je ook bent.

 

Maar andersom geldt hetzelfde. Werkgevers gaan er vaak vanuit dat je als jonge ouder vast geen tijd en aandacht hebt voor een groter takenpakket of die nieuwe managementrol, omdat je druk bent met je gezin. Dit verkleint de kans op promotie, terwijl je die misschien wel graag wilt krijgen.

 

Hoe ondersteun je werkende ouders? 

 

Tijd voor actie! De bovenstaande uitdagingen van werkende ouders, pak je volgens de psychologen van OpenUp als volgt aan: 

 

Communiceer 

 

Om oververmoeidheid bij werkende ouders te voorkomen, is praten belangrijk. Ouders moeten het gevoel hebben dat ze hun uitdagingen op werk mogen bespreken. Een empathische en open cultuur helpt daarbij. Een cultuur waarin het gesprek met managers en HR zonder veroordeling gevoerd kan worden. 

 

Leg ouders uit waar ze terecht kunnen als ze zich zorgen maken om het werk of hun eigen welzijn. Zorg daarnaast voor voldoende contactmomenten:

  • Frequente een-op-eengesprekken tussen werknemer en manager of teamleider
  • Periodiek een mail, appje of belletje vanuit jou richting de werknemer om te vragen of alles nog oké gaat
  • Een periodieke formelere meeting, om de haalbaarheid van de tijdsplanning te bespreken

 

Wees flexibel met werktijden en -plekken

 

Het leven van werkende ouders is onvoorspelbaar. Wees flexibel als er last-minute wijzigingen in de behoefte van de werknemer optreden: een extra dagje vrij of thuiswerken, een uurtje eerder weg of een plotselinge vakantie om even op te laden. Vertrouw je personeel dat zij hierin zelf de juiste beslissingen maken. 

 

Moedig asynchroon werken aan

 

In sommige organisaties maakt het niet uit of het werk tussen 9 en 17 wordt gedaan, of tussen 7 en 20 met meerdere uren pauze tussendoor om tijd met de kinderen door te brengen. Zolang werknemers hun werk afkrijgen en tijdens belangrijke contactmomenten aanwezig zijn. 

 

Door asynchroon werken aan te moedigen, kunnen werkende ouders hun werk en thuistaken beter op elkaar afstemmen. Zo krijgen werkende ouders meer controle over hun tijd. 

 

 

Bied professionele hulp aan

 

 

Juist omdat werkende ouders weinig tijd voor zichzelf nemen, wil je dat de support die er is zo laagdrempelig en toegankelijk mogelijk is. Via OpenUp kunnen werknemers bijvoorbeeld digitaal binnen 48 uur in gesprek met een psycholoog, mindfulness beoefenen (in een groep of samen met een psycholoog) en deelnemen aan groepssessies over mentaal welzijn. 

 

Creëer een cultuur die ouderschap ondersteunt
 

Het laatste wat je wil is dat ouders zich op werk schuldig voelen voor het feit dat ze ouder zijn. Of dat ze hun ouderschap proberen te verhullen, bijvoorbeeld omdat ze bang zijn dat het hun carrière schaadt. Een fenomeen dat ‘secret parenting’ heet. 

 

Vier zwangerschappen, geboortes en andere belangrijke momenten in het leven van een werkende ouder. Bijvoorbeeld met een kaartje en cadeautje, of een ander passend geschenk of bericht. Hiermee laat je huidige en toekomstige ouders zien dat je achter hen staat. 

 

Houd groeikansen open

 

Jonge ouders ervaren lagere groeikansen. Bijvoorbeeld omdat de werkgever denkt dat ze geen groter takenpakket of grotere verantwoordelijkheid aankunnen naast de zorg voor het gezin. 

 

Om zulke vooroordelen te voorkomen, maak je promotiekeuzes op basis van objectieve gegevens, in plaats van op basis van gevoel. Bijvoorbeeld, als iemand twee jaar binnen de organisatie werkt, bepaalde trainingen heeft gevolgd en op bepaalde indicatoren minstens een zeven van de teamleider krijgt, volgt promotie. 

 

Zorg er ook voor dat trainingen tijdens werktijden plaatsvinden, zodat ouders hier niet van uitgesloten worden. 

 

Hetzelfde geldt overigens ook voor sociale activiteiten. Sluit ouders niet uit door deze (uitsluitend) in de avonduren of weekenden te organiseren.

 

Creëer een vader-vriendelijke cultuur

 

Vrouwen krijgen vaker de vraag ‘hoeveel uren wil je werken na de geboorte van je kind?’ dan mannen. Om kansen voor mannen en vrouwen gelijk te houden, wil je deze vraag aan allebei stellen. 

 

Moedig vaders op dezelfde manier aan in het ouderschap als moeders: niet alleen door hen gelijk te behandelen en ze dezelfde vragen te stellen betreft de verwachtingen op de werkvloer, maar ook met flexibele werktijden en werkplekken, asynchroon werken, gelijke carrièrekansen en professionele psychologische ondersteuning. 

 

Met deze tips maak je het voor ouders makkelijker werk en huistaken te combineren. 

Wil je op de hoogte blijven van geestelijke gezondheid op het werk? Word dan lid van onze nieuwsbrief voor regelmatige updates en ideeën.