Leg je te veel druk op jezelf? Vijf essentiële tips om los te laten

20 jun ‘22
6 min
Arianna Freni
Gecontroleerd door psycholoog Eva Rüger
Heb je het gezegde “je bent je eigen grootste vijand” wel eens gehoord? Dan herken je dit waarschijnlijk wel. Het leven zit al vol uitdagingen, maar toch maken we het onszelf vaak moeilijk door te veel druk op onszelf te leggen en te streven naar perfectionisme.

 

Wat zijn de redenen achter deze veelvoorkomende neiging? En op welke manieren kunnen we minder streng voor onszelf zijn? Psychologe Eva Rüger geeft ons vijf essentiële tips om met stress om te gaan die we zelf veroorzaken.

 

De triggers voor zelfdruk

 

Er is altijd wel iets wat je aandacht vraagt tegenwoordig. Verplichtingen, eisen en verantwoordelijkheden zijn aan de orde van de dag. Daarom is het normaal om gestresst en gefrustreerd te raken als reactie op onze eigen hoge verwachtingen.

 

Twijfelen aan jezelf, onzekerheid en gebrek aan zelfvertrouwen zijn allemaal bijproducten van onze innerlijke vijand. Dit leidt ertoe dat we hoge eisen stellen aan onszelf en foutloze resultaten verwachten, terwijl we dat van een ander nooit zouden durven verwachten. Behoorlijk verknipt, vind je ook niet?

 

“Het is een menselijke neiging om veel strenger voor onszelf te zijn dan voor anderen”, legt Eva uit. “Wat zou jij zeggen tegen een vriend die een fout heeft gemaakt of zich moedeloos voelt omdat hij negatieve feedback heeft gekregen? Je zou hem waarschijnlijk gerust stellen en hem wijzen op zijn goede eigenschappen. Zou je dat ook tegen jezelf zeggen?”

 

Vanuit evolutionair oogpunt is het heel logisch om streng voor onszelf te zijn: vroeger was het namelijk belangrijk dat we gewaardeerd werden door onze groep om te overleven, dus probeerden we er perfect bij te horen. Wanneer we onszelf tegenwoordig vergelijken met anderen (bijvoorbeeld op het werk), willen we nog steeds gewaardeerd worden en fouten vermijden om onze baan te behouden en carrière te maken. 

 

Een van de problemen, volgens Eva, is dat we nauwelijks relativeren. Denk er maar eens over na: is het echt zo erg als we niet met iedereen kunnen opschieten of als we een paar fouten maken?

 

Een nieuw perspectief

 

Hoewel het een grote bron van motivatie kan zijn om het beste uit jezelf te halen, is het niet bevorderlijk voor je mentale en fysieke gezondheid als je voortdurend hoge eisen aan jezelf stelt. 

 

Het is ongetwijfeld een zware opgave om te leren minder druk op onszelf te leggen, vooral als je een perfectionist bent.

 

Gelukkig is onze geest zeer goed in het vinden van effectieve oplossingen. Hieronder vind je vijf essentiële tips om met zelfdruk om te gaan en je eigen sterkste bondgenoot te worden. 

 

 

1. Herken je eigen normen

 

De eerste stap om minder druk op onszelf te leggen is het herkennen van de strenge regels en de hoge normen die we van onszelf eisen. Een manier om te voorkomen dat we oordelen wanneer we niet aan onze eigen verwachtingen voldoen, is begrijpen waar die verwachtingen vandaan komen.

 

“Het kan zijn dat we vanaf jongs af aan overtuigingen of regels hebben ontwikkeld om onszelf te beschermen tegen negatieve ervaringen (bijvoorbeeld: ‘Ik moet er altijd perfect uitzien om aardig gevonden te worden en niet afgewezen te worden door mijn leeftijdsgenoten’)”, legt Eva uit. “Het is zinvol om te beseffen dat het hebben van een hoge maatstaf in een bepaalde situatie nuttig was, maar nu misschien niet meer.”

 

Inzicht in waar onze verwachtingen en regels vandaan komen geeft ons niet alleen meer begrip en zorgt ervoor dat we aardiger voor onszelf kunnen zijn, het biedt ook mogelijkheden om nieuwe, beter bruikbare en minder strenge regels te vormen.

 

2. Praat met iemand die je vertrouwt

 

Een doeltreffende manier om de verwachtingen die we van onszelf hebben te bedwingen en dingen vanuit een nieuw perspectief te zien, is erover te praten met vrienden, familie of iemand anders die we vertrouwen. Waarschijnlijk herkennen zij zichzelf in vergelijkbare situaties, waardoor hun perspectief je een nieuw, waardevol inzicht in de situatie kan geven.

 

“Het is normaal dat we strenger zijn voor onszelf dan voor anderen, maar we hoeven dit niet te accepteren als het negatieve gevoelens en gedachten over onszelf oproept”, geef Eva aan. 

 

3. Denk positief

 

Naast het herkennen van negatieve gedachtes over onszelf en het vormen van nieuwe, flexibelere regels, is positiever denken een andere effectieve manier. Herinner jezelf dagelijks aan je positieve kwaliteiten. Schrijf ze eens op: je prestaties, vaardigheden en succesverhalen.

 

“De stem van onze interne criticus kan heel luid zijn wanneer die ons herinnert aan onze regels en oordeelt omdat we niet voldoen aan onze eigen hoge verwachtingen”, zegt Eva. “We kunnen deze innerlijke criticus niet zomaar van ons afzetten, maar we kunnen wel beter worden in er minder aandacht aan te besteden als we merken dat hij luider klinkt.”

 

Stel je voor dat je innerlijke criticus een radio is naar wie je luistert tijdens het autorijden. Als je de radio uitzet, mis je misschien belangrijke verkeersberichten. Een slimme oplossing zou kunnen zijn om het volume zachter te zetten als je je wilt concentreren op een gesprek met de persoon naast je of als je liever aan iets anders denkt.

 

📻 Wil je meer leren over de radiotechniek? Leer meer met deze korte video

 

4.  Zorg voor je mentale en lichamelijke gezondheid

 

Aardig zijn voor onszelf is de basis van het managen van stress en geen enkele andere taak zou zwaarder moeten wegen. We kunnen dit oefenen door daadwerkelijk lieve dingen voor onszelf te doen. Bijvoorbeeld door jezelf te trakteren op een lekker bad, een (eventueel gezond) tussendoortje of door tijd te maken voor iets wat we leuk vinden en ons een goed gevoel geeft, geeft Eva aan.

 

Lief zijn voor onze geest kan ook nauw samengaan met grenzen stellen en “nee” zeggen tegen dingen waar we geen zin in hebben.

 

Probeer je ervan bewust te zijn hoeveel je bezig bent met aan je eigen prestaties te denken en besef dan dat waarschijnlijk iedereen om je heen dat ook doet. Dit helpt om de druk weg te nemen en aardiger te zijn voor onszelf en anderen.

 

5. Zie het grotere plaatje

 

Uiteindelijk is de gedachte dat je altijd succesvol moet zijn in alles wat je doet onrealistisch en doet dit meer kwaad dan goed. Door te leren deze overtuigingen in twijfel te trekken wanneer ze niet langer gezond zijn, kun je er juist je kracht van maken.

 

Wanneer je je overweldigd voelt, stap dan uit je comfortzone en probeer het grotere plaatje te bekijken. Stel jezelf vragen – is dit wel echt zo? En als je fouten hebt gemaakt – zijn die dan echt zo verschrikkelijk? Wat zien anderen? Wat zou je zelf tegen een vriend in jouw situatie zeggen?

 

Als je wilt oefenen om je meer bewust te worden van de terugkerende gedachtes. overweeg dan om mindfulness oefeningen te doen die gericht zijn op het observeren van die gedachtes. Dit kan helpen je meer bewust te worden van wat je jezelf vertelt over, nou ja… jezelf!

 

💡 Wil je je zelfbewustzijn oefenen? Doe onze begeleide check-in van 5 minuten

 

Accepteer imperfectie

 

De druk die we onszelf opleggen om perfect te zijn, is een van onze grootste kritiekpunten. Toch zijn we niet gemaakt om perfect te zijn. Mensen zijn onvolmaakt, met al onze sterktes en zwaktes. We kunnen in uitblinken in een ding en in iets anders een totale ramp zijn (neem mij bijvoorbeeld: ik kan dagenlang schrijven, maar wiskundetoetsen zijn een totaal ander verhaal). 

 

We doen graag ons best, dat siert ons en motiveert ons meestal, maar de druk om meer te doen dan wat binnen onze (menselijke) mogelijkheden ligt, zal onze stress en ontevredenheid alleen maar aanwakkeren.

 

Als je niet elk moment van de dag perfect bent, zal de wereld niet vergaan. Dus, haal diep adem en verlos jezelf van die druk. Morgen is weer een nieuwe dag, streef in plaats daarvan naar vooruitgang.