Herfstdip? Zo zorg je voor jezelf als de seizoenen veranderen

9 nov ‘22
6 min
Arianna Freni
Gecontroleerd door psycholoog Paul Hessels
man wandelt in een herfstig langschap
Het voelt frisser aan, de bladeren kleuren oranje en de dagen worden korter. Je bergt je zonnebril op en pakt je sjaal erbij. En af en toe die dikke trui. Het komen van de herfst is prachtig, maar staat niet altijd in het teken van pumpkin spices lattes en kaarsjes branden. Als je te maken hebt met een herfstdip, brengen de donkere dagen de nodige uitdagingen met zich mee.

 

Je voelt je misschien minder vrolijk, vermoeider en hebt minder zin om de deur uit te gaan. Klinkt bekend? Deze tips helpen je om ook met herfstig weer goed in je vel te zitten.

 

Herfstdip

 

Of je je er nu bewust van bent of niet, de verandering in de seizoenen heeft invloed op ons allemaal. Elke seizoen heeft z’n highs en lows. Maar sommige maanden zijn simpelweg uitdagender dan andere.

 

Zodra de dagen korter en kouder worden, merk je misschien dat je minder lekker in je vel zit. Hoe je dat ervaart, is per persoon verschillend. Het kan zijn dat je minder gemotiveerd bent, niet zo energiek en vrolijk bent als normaal, je gestrest voelt of sneller geïrriteerd bent. 

 

Dingen waar je in de lente en zomer geen last van hebt, maar die opspelen zodra de blaadjes van de bomen vallen. Allemaal kenmerken van wat psychologen een herfstdip noemen. En je bent by far  niet de enige die dit ervaart.

 

Waarom voelen we ons zo?

 

Wetenschappers hebben nog geen eenduidig antwoord gevonden op de vraag wat er precies voor zorgt dat we ons zo voelen, maar het heeft vaak te maken met een (soms ietwat ingewikkelde) combinatie van factoren. 

 

Je doet er dan ook goed aan om te onderzoeken wat jouw trigger is die maakt dat je minder lekker in je vel zit als de herfst begint. Als je weet wat de oorzaak is, kun je je dip tackelen voordat je mentaal de storm voelt opkomen.

 

Gebrek aan zonlicht en vitamine D

Eén van de oorzaken is de kortere dagen en het gebrek aan zonlicht. We weten allemaal dat de zon een positieve impact heeft op onze mentale gezondheid. En daarmee ook wat het gebrek aan zonlicht – en daarmee vitamine D – met ons doet. 

 

Uit onderzoek blijkt dat mensen die wel voldoende vitamine D aanmaken (of bijslikken) minder depressieve gevoelens ervaren dan mensen die dit niet doen.

 

Kortere dagen en de aanmaak van hormonen

 

Het korter worden van de dagen brengt veranderingen aan in onze hersenen, blijkt uit onderzoek. Het aantal neurotransmitters dat een rol speelt bij o.a. het reguleren van stress, focus, het immuunsysteem en het metabolisme verandert. En dat heeft effect op hoe we ons voelen.

 

Zo heeft het gebrek aan daglicht effect op de aanmaak van melatonine. Een belangrijk hormoon dat is betrokken bij onze interne biologische klok en invloed heeft op ons slaapritme. Hoe minder daglicht, hoe meer melatonine je lijf aanmaakt. Met als gevolg dat je sneller moe bent.

 

Voor serotonine geldt hetzelfde, een stimulerend hormoon dat onze stemming reguleert. We voelen ons zelfverzekerd, gelukkig en gefocust. Hoe minder daglicht, hoe minder serotonine je lijf aanmaakt. 

 

Veranderingen in leefstijl

 

Er zijn ook een aantal leefstijlgerelateerde factoren die effect hebben op je herfstdip. Vaak zie je dat de herfst- en winterperiode een drukke periode zijn op werk. Je hebt misschien de neiging om meer projecten en verantwoordelijkheden op je te nemen.

 

Tegelijkertijd voel je misschien minder energie om al die taken aan te gaan en bent minder in de mood om uit te gaan en af te spreken met vrienden. Met als gevolg dat er een vicieuze cirkel ontstaat. 

 

Tackel je herfstdip

 

Hoewel er allerlei redenen zijn waardoor de herfst rauw op je dak valt, kun je er ook van alles aan doen om dat tegen te gaan. En gelukkig maar, want stiekem is er weinig zo leuk als genieten van een pumpkin spice latte tijdens een koude herfstwandeling.

 

Door jezelf goed te kennen en je elke dag af te vragen hoe je je voelt, kun je makkelijker keuzes maken die je goed doen voelen. Hoe voel je je vandaag? Wat kun je vandaag doen waar je blij van wordt? Wat heb je, zowel fysiek als mentaal, nodig tijdens de donkere dagen?

 

Niet helemaal zeker wat je kunt doen? Deze tips helpen je op weg.

 

1. Neem je routine onder de loep

 

Het hebben van een goede routine is altijd goed. Vooral als je nieuwe, gezonde gewoontes wilt aanleren.

 

Zorg tijdens de herfstmaanden voor een routine die je helpt om je beter te doen voelen. Denk aan het naar bed gaan en opstaan op gezette tijden. Stel jezelf ‘s ochtends direct bloot aan genoeg (dag)licht en neem de tijd voor een gezond ontbijt. 

 

Zorg voor voldoende pauzes en rustmomenten tussen je verplichtingen door en probeer geen dutjes te doen. O, en maak een wandeling tijdens de lunch om je lijf bloot te stellen aan zonlicht.

 

2. Breng meer tijd door in de natuur

 

Buiten wandelen is goed voor je immuunsysteem, vermindert stress, verbetert onze cognitieve functies en is een echt moodbooster. Laat je telefoon voor wat het is (dat is sowieso een goed idee om vaker te doen) en duik het bos of het park in. Yep, ook als het regent of koud is. Je zult je verbaasd zijn over de wonderen die buiten de deur op je liggen te wachten.

 

3. Doe iets nieuws

 

Herinner je je die hobby of dat ene idee waar je een tijdje mee rondliep? Dit is het moment om dat weer op te pakken!

 

Maak gebruik van het moment en breek uit je comfortzone. Nieuwe dingen leren versterken je zelfvertrouwen, geven energie en maken je simpelweg blij. Zelfs op een grijze, gure dag.

 

👉 De wijsheid van de kreeft: Om te kunnen groeien, moet je uit je schild breken

 

4. Zoek professionele hulp

 

Het is oké als je je down voelt zonder reden. Juist als je jouw negatieve gevoelens of gedachten accepteert en leert omarmen, verzachten de gevoelens en voel je je beter.

Het helpt om hierbij support te krijgen. Sterker nog: door in gesprek te gaan met een psycholoog, wordt het makkelijker om jouw uitdagingen te lijf te gaan. Samen ontdek je waar de oorzaken van jouw gevoelens, gedachten en herfstdip liggen en zoek je naar manieren om hiermee om te gaan.

 

Dit vind je misschien ook interessant: Waarom therapie altijd een goed idee is, zelfs als je gelukkig bent

 

5. Maak tijd voor wat je leuk vindt

 

Goed voor jezelf zorgen betekent in de eerste plaats doen wat je leuk vindt. Of je nu houdt van spelletjes spelen met vrienden, liever verdwijnt in een goed boek of helemaal opgaat in een nieuwe serie. 

 

Zorg dat je tijd maakt voor de dingen die je leuk vindt en die ook daadwerkelijk inplant in je agenda.

 

6. Accepteer je gevoelens

 

Sta jezelf toe om alles te voelen wat je voelt, zonder jezelf te veroordelen. Probeer je mood swings te accepteren. Ze maken je mens en horen bij het leven. Hoe lastig ze het je soms ook maken. 

 

Je doet er goed aan om jezelf niet teveel met anderen te vergelijken. Ieder loopt zijn eigen pad en gaat anders met uitdagingen om. Dat de één al zingend door de regen danst, betekent niet dat het gek is dat jou dat (nog) niet lukt.

 

Mensen hebben verschillende reacties op de veranderingen van seizoenen. Jij bent hier misschien net wat gevoeliger voor dan een ander. En da’s oké. Zie het als een kans om jezelf beter te leren kennen.

 

“Een goede herfstwind waait gedachten op een rij” – Loesje

 

Raise your spirit

 

Als je dacht dat je de enige was die het uitdagend vindt om positief te blijven als de dagen korter worden, weet dat je niet alleen bent. Een herfstdip komt vaak voor en er is niks geks aan. Het is je lichaam die reageert op wat er buiten aan de hand is.

 

Leef met de seizoenen mee en pak dit moment om jezelf op te laden en een nieuiwe balans te vinden die werkt voor jou. En ja, dat betekent misschien dat je jezelf wat vaker terugtrekt. Maar daar is precies niks mis mee. 

 

Dus trek die dikke trui aan, draai je gezicht richting de zon en haal die pumpkin spiced latte. Ook dat is herfst.

 

Verder lezen: Wanneer neem je een mental health day (en hoe doe je dat?)