De feestdagen zijn niet voor iedereen prettig (en dat is oké), hoe ga je daar bewust mee om?

2 dec ‘22
3 min
Redactie OpenUp
Gecontroleerd door psycholoog Eva Rüger
feestdagen

Familie, plezier, gezelligheid, warmte en saamhorigheid zijn voor veel mensen woorden die naar boven komen als je denkt aan de feestdagen. Maar lang niet iedereen ervaart de feestdagen even fijn of positief. En dat is oké, maar het is wel goed om je daar bewust van te zijn en er op een bedachtzame manier mee om te gaan.

 

Net als de rest van het jaar, zijn er altijd periodes waarin de één high on life is en de ander te maken heeft met meer uitdagende situaties. Dat hoort erbij. Maar het is wel goed om je ervan bewust te zijn en te weten hoe je hiermee omgaat. Met name tijdens periodes waarin je daar niet direct bij stilstaat.

 

Niet iedereen viert “fijne feestdagen!” 

 

Als je zelf vooral geniet van de feestdagen, sta je er misschien niet bij stil dat dit lang niet voor iedereen geldt. En daar kunnen allerlei redenen aan ten grondslag liggen:

 

  • Iemand voelt zich eenzamer. Niet iedereen heeft familie of vrienden om kerst en nieuwjaar mee te vieren. Als je overal om je heen mensen ziet samenkomen, en jij bent daar zelf geen onderdeel van, dan kan je eigen eenzaamheid nog pijnlijker aanvoelen. 
  • Rouw en gemis worden sterker gevoeld. Wanneer we met familie en vrienden samenkomen, wordt het vaak duidelijker wie er niet bij is. Rouw en gemis voelen daarom tijdens de feestdagen vaak extra zwaar. 
  • Dat gemis kan ook betrekking hebben op het niet hebben van een partner of kind, terwijl je dat wel wilt. Mensen die tijdens kerst worden omringd door stelletjes en kinderen, worden extra met de neus op de feiten gedrukt. 
  • Jeugdherinneringen leven weer op. Als je als kind een onprettige of onveilige familiesituatie hebt gekend, dan kan de feestperiode een lastige periode zijn. 
  • Niet iedere cultuur of religie viert kerst, ondanks het feit dat kerst voor steeds meer mensen geen religieuze betekenis heeft. Van origine is kerstmis een Christelijk feest. Ook Boeddhisten erkennen Jezus en vieren soms kerstmis. Joodse mensen vieren rond november en december Hanukkah. Moslims vieren over het algemeen geen kerst. ‘Fijne kerst’ is dus geen groet die voor iedereen geldt.  
  • Iemand mijdt bepaalde situaties of gezelschappen liever. Denk aan het samenkomen met iemand waarmee je een uitdagende of traumatische ervaring hebt gehad, iemand die je geaardheid of komaf niet accepteert of iemand met verwachtingen waaraan jij niet voldoet. 
  • Geldzorgen spelen op of verergeren. Ondanks dat de feestdagen niet per definitie een periode zijn van grote uitgaven, is het voor veel mensen toch vaak een dure periode. 
  • Het kan overweldigend zijn. Denk bijvoorbeeld aan mensen met sociale angsten, burn-out, overgevoeligheid voor bepaalde geuren of geluiden, autisme en OCD. 
  • Sommige mensen werken tijdens kerst. Denk aan de zorg en de horeca. Dit is niet voor iedereen even plezierig. 

 

En zo zijn er nog veel meer redenen waarom kerst niet per definitie altijd fijn is. Het is goed om daar rekening mee te houden.

 

Wat kun je doen?

 

Je bewust zijn van het feit dat niet iedereen de feestdagen per definitie leuk en prettig vindt, is het belangrijkste. Ga er in je communicatie dus niet zonder meer vanuit dat mensen een ‘prettige kerst’, ‘fijne feestdagen’ of een ‘gelukkig nieuwjaar’ hebben.

 

Let op wat je zegt

 

Besteed aandacht aan wat je zegt als je iemand begroet of als je over de december periode communiceert. Zeg bijvoorbeeld ‘Fijne kerst, als je het viert’, in plaats van ‘Fijne kerst’. In de Verenigde Staten hoor je dit al vaker. ‘Geniet van je vrije dagen’ is ook een optie. 

 

Ga het niet uit de weg

 

Misschien heb je het idee dat iemand liever niet geconfronteerd wordt met het feit waarom de kerst niet prettig is of de feestdagen niet fijn. Toch is het benoemen van wat er speelt één van de beste dingen die je kunt doen.

 

Laat iemand weten dat je aan die persoon denkt en dat je er voor diegene bent. Je kunt hier bijvoorbeeld aandacht aan besteden in een kaartje of via een andere persoonlijke boodschap.

 

Informeer over eenzaamheid

 

Je kunt medewerkers informeren over plekken waar ze heen kunnen om zich minder eenzaam te voelen tijdens kerst. Ze kunnen bijvoorbeeld vrijwilligerswerk doen, zoals in de daklozenopvang. Of moedig hen aan in de trein of het vliegtuig te stappen en kerst elders te vieren. 

 

Laat personeel hun eigen dienst inplannen

 

Wordt er gewerkt tijdens de feestdagen? Laat medewerkers zich dan zelf vrijwillig aanmelden voor een shift. Degene die geen kerst vieren of kerst liever mijden, kunnen zich dan zelf aanmelden. 

 

Check vaker in bij elkaar

 

Check extra in bij de medewerkers die het misschien zwaar hebben tijdens de feestdagen. Denk aan de medewerkers die iemand zijn verloren, gescheiden zijn of bijvoorbeeld net verhuisd zijn. 

 

Ook als je weet dat iemand een zwaar jaar tegemoet gaat, kan het fijn zijn als iemand merkt dat anderen hierbij stilstaan.

 

Bied ondersteuning

 

Iedereen heeft zo z’n eigen uitdagingen rond deze tijd van het jaar. Maak je werknemers tijdens de kerstperiode nog eens extra bewust van jullie eventuele samenwerking met OpenUp. Of je nu stress krijgt van alle taken die er in december op je afkomen of je je eenzaam voelt tijdens de feestdagen, een psycholoog helpt je om hiermee om te gaan.